Mae'r brechlyn 4-mewn-1 yn amddiffyn rhag pedwar clefyd heintus difrifol:
Rhoddir y brechlyn i'ch plentyn oherwydd gall y clefydau hyn achosi salwch difrifol, anabledd parhaol, neu farwolaeth, yn enwedig yn ystod babandod a phlentyndod cynnar.
Mae'n rhoi hwb i'r imiwnedd a gafwyd o'r rhaglen frechu 6-mewn-1 gynharach i fabanod.
Cyflenwir y brechlyn 4-mewn-1 a ddefnyddir yn y DU fel:
Mae'r ddau frechlyn yn darparu amddiffyniad rhag yr un pedwar clefyd.
Yng Nghymru, cynigir y brechlyn fel mater o drefn i fabanod yn 3 oed a 4 mis oed.
Rhoddir y brechlyn fel pigiad yng nghyhyr clun eich plentyn. Gellir rhoi'r brechlyn ym mraich uchaf eich plentyn hefyd.
Mae'r pigiad atgyfnerthu’n cael ei amseru ychydig cyn i blant ddechrau yn yr ysgol oherwydd wrth i blant dyfu mae'r amddiffyniad cychwynnol yn naturiol yn lleihau dros amser. Mae'r pigiad atgyfnerthu yn 3 oed a 4 mis oed yn cryfhau cof imiwnedd ac yn darparu amddiffyniad mwy parhaol drwy gydol plentyndod cynnar, yn enwedig wrth i blant ddechrau cymysgu mwy ag eraill mewn meithrinfeydd a lleoliadau cymdeithasol.
Beth yw difftheria?
Mae difftheria yn haint bacterol difrifol.
Mae'r bacteria'n heintio'r trwyn a'r gwddf ac yn cynhyrchu tocsin pwerus sy'n niweidio celloedd ledled y corff. Gall arwain yn gyflym at broblemau anadlu a gall niweidio'r galon a'r system nerfol. Mewn achosion difrifol, gall achosi marwolaeth
Cyn i’r brechlyn difftheria gael ei gyflwyno yn y DU, roedd hyd at 70,000 o achosion o ddifftheria a hyd at 5,000 o farwolaethau’r flwyddyn.
Drwy frechu ein plant, mae difftheria yn brin yn y DU, ond mae achosion yn parhau i ddigwydd ledled y byd.
Sut mae difftheria yn lledaenu?
Mae difftheria yn lledaenu drwy:
Mae'r haint yn lledaenu'n gyflym lle mae cyfraddau brechu'n isel.
Gall symptomau gynnwys:
Pilen lwyd drwchus (ffugbilen) yn datblygu yn y gwddf, a all rwystro'r llwybr anadlu
Cymhlethdodau
Beth yw tetanws?
Mae tetanws yn glefyd sy'n effeithio ar nerfau'r corff, gan achosi sbasmau cyhyrau a phroblemau anadlu. Mae'n glefyd difrifol a all arwain at broblemau iechyd difrifol os na chaiff ei drin yn gyflym
Mae'r bacteria yn gyffredin yn ein hamgylchedd ac i'w gael mewn pridd, llwch a thail anifeiliaid.
Gall fynd i mewn i'r corff trwy glwyf, briw, llosgiad, brathiadau anifeiliaid, neu grafiadau. Ni all tetanws ledaenu o unigolyn i unigolyn.
Symptomau
Cymhlethdodau
Hyd yn oed gyda thriniaeth feddygol fodern, mae tetanws yn parhau i fod yn gyflwr difrifol.
Beth yw'r pas?
Mae pertwsis, a adwaenir yn fwy cyffredin fel y pas, yn haint sy'n effeithio ar yr ysgyfaint a'r llwybrau anadlu. Mae'r pas yn heintus iawn, sy'n golygu ei fod yn trosglwyddo'n hawdd o un person i'r llall
Er bod plant hŷn ac oedolion yn aml yn gwella, mae'n arbennig o beryglus i fabanod ifanc, yn enwedig cyn iddyn nhw gwblhau eu brechiad. Dyna pam mae brechiadau rhag y pas yn cael eu rhoi yn ystod beichiogrwydd hefyd.
Sut mae'r pas yn lledaenu?
Mae'r haint yn lledaenu trwy ddiferion anadlol a ryddheir pan fydd pobl heintiedig yn:
Ar ôl un i ddwy wythnos, mae pyliau difrifol o beswch yn datblygu.
Gall symptomau gynnwys:
Efallai na fydd babanod ifanc yn pesychu ond yn hytrach yn peidio ag anadlu dros dro (apnoea).
Cymhlethdodau
Mae cymhlethdodau'n cynnwys:
Babanod o dan chwe mis sydd mewn mwyaf o berygl.
Beth yw polio?
Mae polio yn feirws a all effeithio ar eich system nerfol. Gall achosi gwendid parhaol yn y cyhyrau, fel arfer yn y coesau. Os yw polio’n effeithio ar gyhyrau'r frest neu'r ymennydd, gall arwain at broblemau iechyd difrifol iawn.
Cyn i'r brechlyn polio gael ei gyflwyno, roedd cynifer ag 8,000 o achosion o bolio yn y DU. Diolch i lwyddiant parhaus y brechlyn polio, nid yw'r DU wedi gweld haint polio naturiol ers dros 40 mlynedd. Adroddwyd am yr achos olaf yn 1984. Dyna pam ei bod yn bwysig brechu er mwyn atal clefydau fel polio rhag dod yn ôl.
Sut mae polio yn lledaenu?
Symptomau
Nid oes gan lawer o bobl heintiedig unrhyw symptomau.
Gall y rhai sy'n mynd yn sâl ddatblygu:
Yn anaml, gall polio arwain at symptomau mwy difrifol sy'n effeithio ar yr ymennydd a'r nerfau, fel gwendid yn eich cyhyrau (parlys), fel arfer yn y coesau.
Cymhlethdodau
Gall polio achosi:
A all fy mhlentyn gael y brechlyn os oes ganddo annwyd?
Nid oes angen gohirio brechlyn os oes mân anhwylder fel arfer.
Fel arfer, gall brechu barhau os oes gan y plentyn:
A yw plant sydd ag alergedd i wyau yn gallu cael REPEVAX?
Ydi. Nid yw REPEVAX yn cynnwys protein wy.
Mae elfennau perthnasol i'w hystyried yn cynnwys sylweddau gweithgynhyrchu sydd ag olrhain posibl fel:
A oes unrhyw resymau eraill pam na ddylid rhoi'r brechlyn?
Ychydig iawn o blant na allant gael y brechlyn 4-mewn-1. Ni ddylid rhoi’r brechlyn i blant sydd wedi cael adwaith alergaidd difrifol (sy’n bygwth bywyd) i:
Mynnwch air â’ch meddyg teulu, eich nyrs practis neu ymwelydd iechyd cyn i’ch plentyn gael y brechlyn os yw’ch plentyn:
Beth sy'n digwydd yn yr apwyntiad?
Bydd y nyrs practis neu'r meddyg teulu yn esbonio'r brechiadau ac yn ateb eich cwestiynau. Ar gyfer babanod, rhoddir y brechlyn trwy bigiad yn y glun. Ar gyfer plant dros 12 mis oed, fel arfer rhoddir pigiadau yn rhan uchaf y fraich.
Ysgrifennwch unrhyw gwestiynau sydd gennych a gofynnwch nhw i'r gweithiwr iechyd proffesiynol yn yr apwyntiad brechu.
Rydym yn croesawu galwadau ffôn yn Gymraeg, Saesneg a Iaith Arwyddion Prydain (BSL) via SignVideo.
We welcome phone calls in Welsh, English and British Sign Language via via SignVideo.