Diweddariad Gwasanaeth Rhywedd Cymru – 25 Medi 2026
Mae gwybodaeth fwy diweddar yma: Diweddariad Gwasanaeth Rhywedd Cymru – 5 Hydref 2026 - Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro
Mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro yn parhau i weithio'n agos gyda Chyd-bwyllgor Comisiynu GIG Cymru (NWJCC), cydweithwyr a phartneriaid Gwasanaeth Rhywedd Cymru ledled Cymru mewn perthynas â'r oedi dros dro i atgyfeiriadau ar gyfer llawdriniaeth cadarnhau rhywedd, asesiadau llawfeddygol a llawdriniaeth wedi'i threfnu trwy Wasanaeth Rhywedd Cymru.
Rydym yn cydnabod bod hwn yn parhau i fod yn gyfnod anodd ac ansicr i lawer o gleifion, teuluoedd, staff ac aelodau'r gymuned ehangach. Rydym yn parhau i fod wedi ymrwymo i ddarparu gwybodaeth glir, ffeithiol ac amserol wrth gefnogi'r rhai y mae’r oedi yn effeithio arnynt a chynnal hyder yn y broses o ddarparu gofal yn ddiogel.
Fel yr amlinellwyd yn flaenorol, mae'r saib yn ymwneud yn benodol â'r llwybr llawdriniaeth cadarnhau rhywedd. Nid yw'n effeithio ar gleifion sydd eisoes wedi cael llawdriniaeth ac sydd angen gofal dilynol, y rhai sydd hanner ffordd trwy gyfres o driniaethau llawfeddygol, triniaeth ar gyfer cymhlethdodau, neu ôl-ofal arall sy'n angenrheidiol yn glinigol.
Mae gwasanaethau eraill a ddarperir drwy Wasanaeth Rhywedd Cymru yn parhau, gan gynnwys cymorth therapi hormonau, adolygiad endocrin, cymorth seicolegol, therapi iaith a lleferydd, a gwasanaethau cynnal a thrin ffrwythlondeb.
Dylai cleifion sydd ag apwyntiadau wedi'u trefnu barhau i fynychu oni bai y cysylltir yn uniongyrchol â nhw a’u bod yn cael cyngor fel arall.
Adolygiad Clinigol Annibynnol
Ers cyhoeddi'r oedi, mae Cyd-bwyllgor Comisiynu GIG Cymru wedi bod yn gweithio'n agos gyda Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro a darparwyr llawfeddygol yn GIG Lloegr i sefydlu'r broses adolygu annibynnol.
Mae clinigwyr rhywedd profiadol bellach wedi cael eu penodi i banel yr Adolygiad Clinigol Annibynnol ac mae'r paratoadau terfynol yn mynd rhagddynt. Unwaith y bydd y trefniadau hyn wedi'u cwblhau, cysylltir yn uniongyrchol â chleifion yr effeithir arnynt gyda gwybodaeth am yr hyn sy'n digwydd nesaf.
Bydd yr adolygiad yn dechrau gyda chleifion yr oedd eu llawdriniaeth i fod i ddigwydd rhwng Awst a Rhagfyr 2026. Bydd adolygiadau'n dechrau gyda'r rhai y cynlluniwyd eu llawdriniaeth gynharaf a byddant yn parhau yn nhrefn y dyddiadau.
Ni fydd angen i gleifion unigol aros tan i’r broses adolygu gael ei chwblhau i dderbyn canlyniad. Lle bo'n briodol, bydd llawdriniaeth yn cael ei hailgychwyn cyn gynted ag y bydd adolygiad unigolyn wedi'i gwblhau. Mae Cyd-bwyllgor Comisiynu GIG Cymru wedi ceisio cadarnhad gan ddarparwyr llawfeddygol GIG Lloegr y bydd cleifion sy'n gallu bwrw ymlaen â llawdriniaeth yn cael blaenoriaeth.
Bydd atgyfeiriadau cleifion sy'n aros am lawdriniaeth ar hyn o bryd yn ystod 2027, a'r rhai sy'n aros am asesiad llawfeddygol, hefyd yn cael eu hadolygu i gadarnhau bod y gofynion ar gyfer llawdriniaeth wedi'u bodloni.
Rydym yn deall bod llawer o gleifion yn aros am ragor o wybodaeth am yr hyn y mae'r adolygiad hwn yn ei olygu i'w gofal unigol. Bydd gwybodaeth fanwl am y broses adolygu, y camau nesaf a threfniadau unigol yn cael ei rhannu'n uniongyrchol â chleifion yr effeithir arnynt yn y lle cyntaf. Yn dilyn y cyfathrebiadau hyn, bydd Cylch Gorchwyl yr Adolygiad Clinigol Annibynnol yn cael ei gyhoeddi a bydd ar gael ar wefan Cyd-bwyllgor Comisiynu ar GIG Cymru.
Mae'n bwysig nodi bod yr Adolygiad Clinigol Annibynnol ar wahân i Adolygiad Gwasanaeth Rhywedd Cymru, sy'n asesiad o'r gwasanaeth cyfan, sydd wedi'i gynllunio ers 2024. Mae'r adolygiad hwnnw'n ystyried y gwasanaeth yn erbyn ei fanyleb gyfredol, safonau proffesiynol perthnasol, tystiolaeth sy'n dod i'r amlwg a datblygiad cenedlaethol. Disgwylir canfyddiadau cychwynnol erbyn diwedd 2026.
Rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf i bobl
Rydym yn gwybod bod cleifion, rhanddeiliaid a'r cyhoedd ehangach yn parhau i fod eisiau gwybodaeth am y sefyllfa bresennol.
Mae diweddariadau rheolaidd a chwestiynau cyffredin yn parhau i fod ar gael ar ein gwefan ac yn parhau i gael eu hadolygu a'u diweddaru wrth i wybodaeth bellach ddod ar gael.
Ochr yn ochr â'n gwaith gyda chleifion, rydym yn parhau i ymgysylltu â thimau Gwasanaeth Rhywedd Cymru, uwch arweinwyr, cydweithwyr gofal sylfaenol, byrddau iechyd partner, swyddogion Llywodraeth Cymru, cyrff proffesiynol a sefydliadau cynrychioliadol i sicrhau bod gwybodaeth yn parhau i fod yn gyson ac yn gyfredol.
Cwestiynau cyffredin
Mewn ymateb i adborth a chwestiynau a dderbyniwyd gan gleifion, teuluoedd a rhanddeiliaid, rydym wedi cyhoeddi set o gwestiynau cyffredin, a ddatblygwyd mewn partneriaeth â chydweithwyr Gwasanaeth Rhywedd Cymru a Chyd-bwyllgor Comisiynu GIG Cymru. Bydd y Cwestiynau Cyffredin hyn yn parhau i gael eu diweddaru wrth i ragor o wybodaeth ddod ar gael.
Anogir cleifion a rhanddeiliaid i adolygu'r Cwestiynau Cyffredin cyn cysylltu â'r gwasanaeth, gan y gallant ddarparu atebion i lawer o gwestiynau cyffredin.
Darllenwch y cwestiynau cyffredin ar wefan BIP Caerdydd a'r Fro
Cwestiynau, pryderon a chymorth
Rydym yn deall y gallai fod angen gwybodaeth, sicrwydd neu gymorth emosiynol ychwanegol ar rai cleifion yn ystod y cyfnod hwn.
Er mwyn helpu i ddarparu cymorth ychwanegol, mae'r Tîm Pryderon yn parhau i weithredu fel un pwynt cyswllt ar gyfer ymholiadau.
Os oes gennych gwestiynau am y saib presennol, os oes angen eglurhad arnoch am eich amgylchiadau unigol, neu os hoffech ofyn am gymorth seicolegol, cysylltwch â: Cav.Concerns@wales.nhs.uk
Er na allwn ateb pob cwestiwn am ganlyniad neu amserlen yr Adolygiad Clinigol Annibynnol eto, byddwn yn parhau i ymateb mor agored â phosibl a darparu diweddariadau pan fydd gwybodaeth newydd yn cael ei chadarnhau.
Gall cleifion sydd angen cymorth iechyd meddwl brys hefyd gael mynediad at wasanaethau drwy:
- GIG 111 Cymru - Pwyswch 2: Os oes angen cymorth iechyd meddwl brys arnoch, ffoniwch 111 a phwyswch opsiwn 2. Mae'r gwasanaeth ar gael ledled Cymru, 24 awr y dydd, saith diwrnod yr wythnos, ac mae galwadau am ddim o linell dir neu ffôn symudol.
- Y Samariaid: Ffoniwch 116 123 yn rhad ac am ddim unrhyw bryd os ydych chi angen rhywun i siarad ag ef.
- Switsfwrdd: Llinell Gymorth LHDTCRhA+ am ddim.
- CALL (Llinell Gymorth Iechyd Meddwl Cymru): Yn cynnig cymorth emosiynol a gwybodaeth am faterion sy'n ymwneud ag iechyd meddwl i bobl Cymru.
Os yw bywyd rhywun mewn perygl uniongyrchol, ffoniwch 999 neu ewch i'r Adran Achosion Brys agosaf.
Diolch yn fawr
Hoffem ddiolch i gydweithwyr ar draws Gwasanaeth Rhywedd Cymru a Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro am eu proffesiynoldeb, eu tosturi a'u hymrwymiad parhaus yn ystod y cyfnod hwn.
Rydym yr un mor ddiolchgar am y gefnogaeth a ddarparwyd gan gydweithwyr ar draws y GIG, sefydliadau partner, grwpiau eiriolaeth a gwasanaethau trydydd sector ledled Cymru. Mae eu hymrwymiad parhaus i gefnogi cleifion, teuluoedd ac anwyliaid yn parhau i gael ei werthfawrogi'n fawr.
Beth fydd yn digwydd nesaf?
Dros yr wythnosau nesaf, bydd y Bwrdd Iechyd yn parhau i ddarparu diweddariadau rheolaidd a chyfathrebu’n agored â chleifion, staff a rhanddeiliaid. Byddwn yn parhau i gefnogi'r Adolygiad Clinigol Annibynnol a'r prosesau sicrwydd cysylltiedig, yn monitro adborth a materion sy'n dod i'r amlwg, ac yn cydweithio'n agos â'r NWJCC a phartneriaid i gefnogi cynnydd diogel ac amserol gweithgarwch sicrwydd ac unrhyw gamau gwella gwasanaeth dilynol.
Mae ein hymrwymiad yn parhau heb ei newid. Byddwn yn parhau i ddarparu gwybodaeth glir, tosturiol a thryloyw, gan gefnogi cleifion y mae’r saib yn effeithio arnynt a chynnal hyder yn ein hymrwymiad i ofal diogel, o ansawdd uchel sy'n canolbwyntio ar y person.
Diweddariad Gwasanaeth Rhywedd Cymru – 11 Medi 2026
Rydym yn croesawu galwadau ffôn yn Gymraeg, Saesneg a Iaith Arwyddion Prydain (BSL) via SignVideo.
We welcome phone calls in Welsh, English and British Sign Language via via SignVideo.