Neidio i'r prif gynnwy

Ysgolion Iach a Chyn-Ysgol

Cynllun Ysgolion Iach Rhwydwaith y Fro/ Cynllun Rhwydwaith Ysgolion Iach Cymru (WNHSS)

Lansiwyd Rhwydwaith Cynlluniau Ysgolion Iach Cymru (WNHSS) yn 1999 i annog datblygu cynlluniau ysgolion iach lleol o fewn fframwaith cenedlaethol. Mae Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) yn cydnabod bod yr WNHSS yn chwarae rhan allweddol mewn hyrwyddo iechyd plant a phobl ifanc, a chyflwynwyd y cynllun ledled Cymru ers 2000.

Mae pob cynllun lleol yn gyfrifol am gefnogi datblygiad ysgolion sy'n hybu iechyd yn eu hardal. Mae’r WNHSS yn disgrifio ysgol sy’n hybu iechyd fel un sydd ‘yn mynd ati i hyrwyddo, amddiffyn ac ymgorffori iechyd a llesiant corfforol, meddyliol a chymdeithasol ei chymuned trwy weithredu cadarnhaol’. Gellir cyflawni hyn trwy bolisi, cynllunio strategol, datblygu staff, cwricwlwm, ethos, yr amgylchedd ffisegol a chysylltiadau cymunedol.

O fewn y cynllun, mae angen i ysgolion fynd i'r afael â saith pwnc iechyd gwahanol. Mae'r rhain yn cynnwys:

  • Bwyd a Ffitrwydd
  • Iechyd a Llesiant Meddwl ac Emosiynol
  • Datblygiad Personol a Pherthynas
  • Defnyddio a Chamddefnyddio Sylweddau
  • Amgylchedd
  • Diogelwch
  • Hylendid

Cynllun Ysgolion Iach y Fro


Lansiwyd Cynllun Ysgolion Iach y Fro yn 2000 ac mae'n un o 22 o gynlluniau lleol sydd wedi'u hachredu fel rhan o'r WNHSS. Ariennir y Cynllun gan Lywodraeth Cymru, a chaiff ei reoli gan Iechyd Cyhoeddus Cymru, a'i gefnogi'n weithredol gan Fwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro a'r Awdurdod Addysg lleol. Mae'r Cynllun yn gweithio mewn partneriaeth â sefydliadau lleol a chenedlaethol i sicrhau dull cydgysylltiedig ac amlochrog o ymdrin ag iechyd mewn ysgolion.

Mae Cynllun Ysgolion Iach y Fro yn gweithio i sicrhau bod hybu iechyd yn dod yn rhan integredig o gwricwlwm yr ysgol, y sefydliad ac ethos yr ysgol a bod y gymuned ehangach yn cymryd rhan yn ei chynllunio, ei gweithredu, ei gwerthuso a'i dathlu. Mae pob ysgol feithrin, cynradd, uwchradd, ysgol arbennig ac unedau atgyfeirio disgyblion ym Mro Morgannwg, yn ogystal ag Ysgol Gweithredu dros Blant Headlands ac Ysgol Westbourne yn cymryd rhan yng Nghynllun Ysgolion Iach Bro Morgannwg.

Mae ysgolion yn symud ymlaen drwy’r cynllun trwy gyflawni ‘Cyfnodau’. Yng Nghyfnodau 1-3 mae'n ofynnol i ysgol gynllunio a gweithredu tri cham iechyd penodol yn ystod un flwyddyn academaidd. Yng Nghyfnodau 4-5 mae'n ofynnol i ysgol weithio tuag at gyflawni dull ysgol gyfan o ymdrin ag un o feysydd pwnc Ysgolion Iach dros ddwy flynedd academaidd. Asesir cyfnodau 1-5 yn lleol gan y Cydlynydd Ysgolion Iach Lleol.

Ar ôl cwblhau Cam 5, gall ysgol ddewis gweithio tuag at gyflawni'r Wobr Ansawdd Genedlaethol (ANG). Dyfernir yr ANG i ysgolion a all ddangos dull ysgol gyfan o ymdrin â phob maes iechyd a restrir yn y Cynllun Ysgolion Iach. Mae hyn yn ei gwneud yn ofynnol i ysgol goladu tystiolaeth ar gyfer pob un o'r dangosyddion a restrir yn nogfennaeth yr ANG.

Mae'r ANG yn wobr fawreddog i unrhyw ysgol ei chyflawni, ac mae'n cael ei hasesu gan aseswyr cenedlaethol. Hyd yma, mae chwe ysgol yn y Fro wedi cyflawni'r wobr hon; Ysgol Gynradd Ynys y Barri, Ysgol Gynradd Tregatwg, Ysgol Gynradd Gladstone, Ysgol Gynradd Llangan, Ysgol Gynradd Parc Jenner ac Ysgol Gyfun Llanilltud Fawr. Ar hyn o bryd, mae llawer mwy o ysgolion yr ardal yn gweithio tuag at gyflawni'r wobr.

I gael mwy o wybodaeth am Gynllun Ysgolion Iach Bro Morgannwg lawrlwythwch y llawlyfr:

neu cysylltwch â Christine Farr,  Uwch Arbenigwr Hybu Iechyd, Ysgolion Iach : 02921 832110.

Folllow us on Twitter:  @SchoolHealthVoG / Dilynwch ni ar Twitter: @YsgolionIachFro

 

 

Dilynwch ni