Iechyd meddwl a lles

Mae gan les meddyliol lawer o ddiffiniadau, ond y diffiniad a fabwysiadwyd gan Hapus, sef y sgwrs genedlaethol ar lesiant meddwl, yw: 'teimlo'n dda a gweithredu'n dda'.

Mae'n bosibl cael cyflwr iechyd meddwl a bod â lles meddyliol uchel neu isel hefyd. Gweler y ffigur isod.

Ffynhonnell: Hapus

Er gwaethaf ymdrechion unigol, cymunedol a sefydliadol, mae lles meddyliol yng Nghymru wedi gostwng ers pandemig COVID-19. Er enghraifft, mae canlyniadau Arolwg Cenedlaethol Cymru yn dangos bod lefelau cyn y pandemig fel y'u mesurwyd gan Raddfa Llesiant Meddyliol Warwick-Caeredin (WEMWBS) yn 51.4 (2018/19), a bod y canlyniadau ar gyfer 2022/23 yn 48.2 i Cymru. Mae canlyniadau hyd yn oed mwy cyfredol ar gyfer 2024/25 yn dangos bod y sgôr wedi cynyddu i ddim ond 48.4 ar gyfer Cymru.[1]

Yn ôl Hapus mae wyth ffordd at les sy'n seiliedig ar dystiolaeth, gweler isod:

Mae rhagor o wybodaeth am sut i gefnogi rhywun i wella ei les ar gael ar wefan Hapus: Adnoddau lles - Hapus.

Ers mis Tachwedd 2024, mae BIP Caerdydd a'r Fro wedi bod yn Sefydliad sy'n Cefnogi Hapus.

Ar ben arall y sbectrwm, mae llawer o waith wedi'i wneud i atal hunanladdiad a chefnogi pobl sy'n hunan-niweidio, yng Nghaerdydd a Bro Morgannwg. Mae rhagor o wybodaeth am ein Cynllun Strategol Atal Hunanladdiad a Hunan-niweidio cyfredol ar gael yma.

Os ydych chi neu rywun arall wedi cael eich effeithio gan y problemau hyn, gweler yma am gymorth.

[1] Llywodraeth Cymru (2025), Arolwg Cenedlaethol Cymru: dangosfwrdd dangosydd canlyniadau, Arolwg Cenedlaethol Cymru: dangosfwrdd dangosydd canlyniadau | LLYW.CYMRU [cyrchwyd 17/03/2026].