Therapyddion yn cyfnewid ceir am feiciau trydan i ymweld â chleifion ledled Caerdydd

10 Awst 2026

Mae tîm o therapyddion o Fwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro yn profi dull trafnidiaeth gwahanol i ymweld â chleifion yr haf hwn.  

Mae pedwar Ffisiotherapydd a Therapydd Lleferydd ac Iaith o Dîm Adnoddau Cymunedol Caerdydd wedi cyfnewid eu ceir am feiciau trydan fel rhan o astudiaeth beilot, gan brofi a allai beicio fod yn ddewis arall ymarferol yn lle gyrru.  

Mae Tîm Adnoddau Cymunedol Caerdydd yn wasanaeth iechyd a gofal cymdeithasol ar y cyd sy'n cefnogi pobl yn eu cartrefi eu hunain, gan eu helpu i adennill annibyniaeth trwy adsefydlu, er mwyn gallu eu rhyddhau o'r ysbyty ac osgoi derbyniadau diangen i'r ysbyty.  

Ar ôl clywed am glinigwyr yn defnyddio beiciau trydan yn GIG Brenhinol Dyfnaint, gofynnodd y Ffisiotherapydd Andrew Pratt: "Pam ddim yma?"  Datblygwyd y syniad ar gyfer y treial beiciau trydan gan grŵp bach a oedd yn edrych ar sut y gall y gwasanaeth gyflawni ei nodau amgylcheddol, ochr yn ochr â chefnogaeth gan y Tîm Iechyd y Cyhoedd. 

Gan weithio gyda'r Cofrestrydd Arbenigol mewn Meddygaeth Iechyd y Cyhoedd, Saqif Mustafa a'r Dirprwy Bennaeth Gweithrediadau ar gyfer Gwasanaethau Gofal Cymunedol Integredig Lloyd Waygood, llywiodd y tîm ystyriaethau ymarferol a lansiwyd y cynllun peilot tri mis ddiwedd mis Mai. Wedi'i leoli ar hen safle Ysbyty’r Eglwys Newydd, prydlesodd y tîm bum beic trydan, gan ddefnyddio cyllid gan Dîm Iechyd y Cyhoedd Caerdydd a'r Fro.  

“Mae’n hen syniad,” meddai Andrew gan gyfeirio at glinigwyr yn teithio ar feic, “ond mae cymaint o resymau pam ei fod yn syniad da.” 

“Dros ddau fis cyntaf y cynllun peilot, fel tîm o bump ohonom, rydym wedi beicio dros 300 milltir gyda’n gilydd. Ar gyfartaledd, mae ein teithiau at gleifion ychydig dros 2 filltir ac nid yw'r amser teithio cyfartalog wedi bod mor wahanol â gyrru. Ar feic, gallwn ddefnyddio llwybrau sy'n golygu nad ydym yn eistedd mewn tagfeydd traffig yn teimlo'n rhwystredig, ac nad ydym yn cael trafferth parcio ar y pen arall.” 

“Dechreuodd fel prosiect cynaliadwyedd,” meddai Andrew, “ond mewn gwirionedd rydym wedi canfod bod llawer o fanteision eraill i feicio hefyd, o ran llesiant staff a hyrwyddo ffyrdd iach o fyw i gleifion.”   

"Mae adborth cleifion wedi bod yn gadarnhaol iawn ar y cyfan," meddai Andrew. "Rydym yn cario taflenni gan Pedal Power ac, os yw pobl yn dangos diddordeb mewn beicio, gallwn hyrwyddo'r cyfleoedd a'r gefnogaeth sydd ar gael." 

Dewisodd y tîm feiciau trydan yn fwriadol i wneud beicio yn opsiwn realistig i gynifer o staff â phosibl. 

“Fe’i gwnaeth yn opsiwn mwy teg,” meddai Andrew. “Mae’n caniatáu inni deithio pellter hirach o amgylch Caerdydd a pheidio â chyrraedd yr ymweliadau mor flinedig ag y byddem fel arall.”  

Bu rhai cyfyngiadau, sydd wedi golygu bod angen atebion dros dro. Ar hyn o bryd mae'n rhaid i aelodau'r tîm storio a gwefru'r beiciau gartref, ac nid oes cyfleusterau newid.  

Er bod y canlyniadau terfynol heb eu gwerthuso eto, mae'r tîm wedi teithio mwy na 300 milltir ar feic, gan leihau siwrneiau car ac wedi ymgysylltu â chleifion mewn sgyrsiau ynghylch ymarfer corff a theithio llesol. 

Dywedodd Saqif: “Yn aml, bydd ailystyried ein dewisiadau bob dydd yn arwain at fanteision i iechyd a’r lleoedd rydym yn byw ynddynt. Yr hyn sy'n gwneud mentrau fel hyn mor gyffrous yw bod y manteision yn enfawr. Mae staff yn fwy egnïol yn ystod y diwrnod gwaith, mae cleifion yn agored i sgyrsiau cadarnhaol am symud a theithio llesol, mae llai o deithiau car yn gwella ansawdd aer lleol, a darperir gofal yn agosach at gymunedau, gan leddfu'r pwysau ar ysbytai. Mae hyn i gyd yn cyfrannu at GIG mwy cynaliadwy.  

"Os gallwn ni gynnwys teithio llesol yn ein ffordd o fyw a gweithio, bydd y manteision yn amlwg ledled Caerdydd a'r Fro am flynyddoedd i ddod."