Nyrs y Flwyddyn RCN Cymru yn hyrwyddo Diwrnod Clywed Lleisiau'r Byd i lleihau stigma a helpu pobl i ddechrau siarad amdano

12 Medi 2025

Y pedwerydd ar ddeg o Fedi yw Diwrnod Clywed Lleisiau'r Byd - cyfle i godi ymwybyddiaeth am y profiad o glywed lleisiau nad yw eraill yn eu clywed, ac i herio'r stigma a'r ofn sy'n atal llawer o bobl rhag siarad amdano.

Mae Nyrs y Flwyddyn RCN Cymru 2024, Madelaine Watkins, yn Nyrs Glinigol Arbenigol mewn 'clywed a gweld pethau a chredoau nad yw pobl eraill yn eu rhannu,' profiadau a ddisgrifir weithiau fel 'Seicosis'. Mae’n gweithio gyda’r Gwasanaethau Iechyd Meddwl ar gyfer Pobl Hŷn ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro.

Dywedodd Madelaine: “Mae clywed lleisiau yn brofiad eithaf cyffredin mewn gwirionedd. Ond nid yw llawer o bobl yn teimlo y gallant siarad amdano'n ddiogel oherwydd eu bod yn ofni sut y gallai eraill ymateb. Mae Diwrnod Clywed Lleisiau’r Byd yn gyfle i godi ymwybyddiaeth, lleihau stigma a helpu pobl i ddechrau siarad amdano.”

Mae yna lawer o wahanol ffyrdd a llawer o wahanol resymau pam y gall pobl glywed lleisiau, cael profiadau eraill nad yw pobl eraill yn eu rhannu a phrofi cyflyrau ymwybyddiaeth wedi'u newid. Yn aml, mae pobl yn tybio ei fod yn golygu bod rhywun yn profi rhyw fath o salwch meddwl.

“Mae rhai pobl yn ei weld fel rhan o salwch ac wrth gwrs mae hynny’n iawn, os dyna sy’n gwneud y synnwyr mwyaf iddyn nhw,” meddai Madelaine. “Ond nid yw llawer o bobl sy’n clywed lleisiau yn ei weld fel hyn. Efallai y bydd rhai yn ei weld fel profiad ysbrydol neu fel ymateb i drawma neu ddim ond rhan o bwy ydyn nhw. Mae rhai pobl yn clywed lleisiau ac yn parhau â'u bywydau ochr yn ochr â hynny - nid yw'n effeithio'n negyddol arnyn nhw. I eraill gall fod yn ofidus ac yn ddryslyd. Mae Diwrnod Clywed Lleisiau’r Byd yn cynnig cyfle i siarad amdano’n fwy agored gydag eraill sy’n clywed lleisiau heb ofni cael eu labelu na’u barnu.”

Image

Mae Madelaine yn aelod o'r elusen, Hearing Voices Network (HVN) yn y DU, sy'n datgan bod 'rhwng 3% a 10% o'r boblogaeth yn clywed lleisiau nad yw pobl eraill yn eu clywed.' Mae'r sefydliad yn hyrwyddo grwpiau cymorth dan arweiniad cymheiriaid fel mannau diogel i bobl o bob oed rannu eu profiadau, ac yn darparu hyfforddiant a gweithdai. Ochr yn ochr â Madelaine a'i rheolwr Gail Lewis, maen nhw wedi trefnu hyfforddiant llwyddiannus a phoblogaidd iawn i staff, gofalwyr a phobl sy’n clywed lleisiau yn BIP Caerdydd a'r Fro dros yr ychydig flynyddoedd diwethaf.

Intervoice yw'r elusen ryngwladol sy'n cefnogi HVN. Mae'r elusen fyd-eang hon yn cynnal Cyngres Clywed Lleisiau'r Byd flynyddol. Cynhelir digwyddiad eleni ar 10-11 Hydref ym Mhrâg, gyda sesiynau ar-lein ac wyneb yn wyneb gan gynnwys gweithdai ac areithiau allweddol.

Image

Dywedodd Madelaine: “Gall cwrdd â phobl eraill sy’n cael profiad tebyg mewn lle tosturiol a chefnogol helpu i leihau’r stigma a’r cywilydd ynghylch clywed llais a helpu pobl i ddysgu sut i fyw’n dda gyda’r profiadau a dechrau gwneud synnwyr o’r hyn sy’n digwydd.”

Yn ddiweddar, mae Madelaine wedi cyd-gynhyrchu a chynnal y diwrnod cymunedol therapiwtig dros dro rhyng-genhedlaeth ‘Voices and Visions’ cyntaf erioed yng Nghaerdydd. Ariannwyd y digwyddiad gan y Bwrdd Clinigol Iechyd Meddwl ac Elusen Iechyd Caerdydd a'r Fro, ac roedd dros 60 o bobl yn bresennol.

Dywedodd: “Mae gan y bobl sy’n clywed lleisiau yr ydw i wedi gweithio gyda nhw dros y blynyddoedd brofiadau mor amrywiol sy’n aml yn ystyrlon. Gall cyflwyno damcaniaeth model biofeddygol yn unig ynghylch yr hyn sy'n digwydd fod yn ddi-fudd i rai, yn enwedig os nad ydyn nhw'n credu mai dyna'r achos. Mae angen i ni gofio bod gan bobl yn aml yr holl adnoddau sydd eu hangen arnyn nhw a'u teulu/rhwydwaith cymdeithasol i lywio'r profiadau hyn (weithiau gyda rhywfaint o gefnogaeth ac arweiniad) ac i fynd ymlaen i fyw'n dda gyda neu heb y profiad parhaus o glywed lleisiau. Mae'n fraint gallu bod ochr yn ochr â phobl yn ystod yr amseroedd anodd iawn hyn a chael y cyfle i gynnig cefnogaeth a dealltwriaeth.”

Noder, os oes gennych unrhyw bryderon difrifol am eich iechyd meddwl, gallwch gael cymorth ar unwaith drwy ffonio GIG 111 a phwyso 2.