Glodi: "Doeddwn i ddim yn gallu llyncu, bwyta nac yfed - yna newidiodd popeth"

4 Mehefin 2026

Dylai Glodi fod wedi bod yn sefyll ei arholiadau Lefel A fel unrhyw berson ifanc arall.

Yn lle hynny, roedd yn yr ysbyty, yn methu bwyta nac yfed yn ddiogel, yn ei chael hi'n anodd hyd yn oed rheoli ei boer ei hun. Yn dilyn feirws ac achosodd iddo fod yn ddifrifol wael, canfuwyd bod gan Glodi anawsterau llyncu difrifol (dysffagia) ac roedd yr effaith yn ddofn.

Gall dysffagia effeithio'n sylweddol ar gysur, urddas ac adferiad, a heb reolaeth effeithiol, mae'n cynyddu'r risg o gymhlethdodau difrifol fel heintiau'r frest a'r angen am diwb bwydo.

Mae llyncu yn rhywbeth nad yw'r rhan fwyaf o bobl byth yn meddwl amdano, ond i Glodi dyma oedd yr her fwyaf i’w adferiad.

Un o'r cleifion ieuengaf i dderbyn y therapi

Fel rhan o brosiect datblygu gwasanaeth gyda'r Tîm Therapi Iaith a Lleferydd i Oedolion, cynigiwyd ysgogiad trydanol ffaryngeal (PES) i Glodi, a ddarparwyd gan ddefnyddio'r System Phagenyx.

Mae'r therapi wedi'i gynllunio i helpu i adfer llyncu trwy ysgogi nerfau yn y gwddf yn ysgafn gan ddefnyddio pylsau trydanol bach, rheoledig a ddanfonir trwy gathetr.

Mae Glodi yn un o'r cleifion ieuengaf erioed i dderbyn y therapi penodol hwn a gwnaed y penderfyniad i ddefnyddio PES o dan farn glinigol arbenigwr SLT, yn seiliedig ar symptomau llyncu ac anghenion adsefydlu Glodi. Gweithiodd y tîm Therapi Iaith a Lleferydd (SLT) yn agos gydag ef i asesu ei weithrediad llyncu a chefnogi ei adferiad, gan gynnwys asesiadau llyncu dro ar ôl tro a delweddu i olrhain cynnydd a llywio penderfyniadau clinigol parhaus.

 Roedd y sesiynau triniaeth yn fyr, tua 10 munud, ac wedi'u teilwra i'w anghenion unigol.

Adferiad anarferol o gyflym

Roedd yr hyn a ddilynodd y tu hwnt i ddisgwyliadau.

Yn dilyn triniaeth ac ailasesiad, roedd Glodi yn gallu dychwelyd i fwyta ac yfed yn ddiogel o fewn pythefnos, cyflymder adferiad na welir fel arfer pan fydd pobl yn adsefydlu ar ôl strôc.

Disgrifiodd clinigwyr a oedd yn ymwneud â gofal Glodi ei welliant fel un anarferol o gyflym, gyda chyflymder a graddfa'r adferiad yn dangos effaith bosibl PES o fewn ymarfer SLT arbenigol.

“O fewn cyfnod byr iawn, roedd ei lyncu wedi gwella’n llwyr,” meddai Dr Shakeel Ahmed, Meddyg Strôc Ymgynghorol. “Yn fy ngyrfa broffesiynol, dydw i erioed wedi gweld unrhyw un yn gwella mor gyflym â hyn.”

Adleisiodd Sarah Appleton, Therapydd Iaith a Lleferydd Glodi, sylwadau Dr Ahmed: “Ar ôl gweld Glodi yn mynd o ddim-drwy'r-geg a pheidio â gallu bwyta nac yfed na rheoli ei boer ei hun, i fod yn ôl ar ddeiet a hylif arferol o fewn pythefnos – nid yw hynny’n adferiad rydyn ni wedi arfer ag ef. Mae wedi bod yn anhygoel gweld y cynnydd y mae wedi'i wneud.”

“Rhoddodd fy annibyniaeth yn ôl i mi”

Y tu hwnt i'r canlyniadau clinigol, mae'r therapi wedi effeithio ar ansawdd bywyd Glodi. Mae adennill y gallu i fwyta ac yfed yn annibynnol wedi adfer ymreolaeth, hyder ac ymdeimlad o normalrwydd — cerrig milltir sy'n ganolog i adferiad ystyrlon cyfannol.

I Glodi, roedd gallu llyncu eto yn ymwneud â llawer mwy na chynnydd clinigol.

Roedd y foment y dywedwyd wrtho ei bod hi'n ddiogel bwyta eto yn teimlo fel trobwynt. Yn sydyn, daeth pethau syml nad yw'r rhan fwyaf o bobl byth yn meddwl ddwywaith amdanynt, eistedd i lawr am bryd o fwyd, dewis beth i'w fwyta, rhannu bwyd ag eraill, yn bwysicach nag erioed.

“Fe wnaeth gallu bwyta ac yfed eto roi fy annibyniaeth yn ôl i mi,” meddai. “Newidiodd bopeth.”

Nid bwyd yn unig oedd y pryd cyntaf hwnnw. Roedd yn arwydd bod bywyd yn symud ymlaen eto.

Nawr, mae Glodi yn canolbwyntio ar ailfagu ei hyder ac edrych i’r dyfodol. Mae'n meddwl am fynd yn ôl i drefn arferol, treulio amser gyda ffrindiau, a chynllunio ar gyfer y dyfodol, pethau a oedd, yn ddiweddar, yn teimlo'n ansicr.

“Dwi mor ddiolchgar,” meddai. “Fyddwn i ddim lle rydw i hebddyn nhw.”

Datblygu gwasanaethau a'r camau nesaf

Yn dilyn hyn ac achosion cleifion mewnol eraill a gafodd eu trin fel rhan o'r treial, mae BIPCAF wedi cymeradwyo defnyddio PES o fewn ei wasanaethau cleifion mewnol SLT o dan drefniadau llywodraethu clinigol priodol. Mae hyn yn nodi datblygiad arwyddocaol wrth ddarparu dull o reoli dysffagia sy’n arloesol ac sy’n seiliedig ar dystiolaeth, o fewn y Bwrdd Iechyd.

Mae'r gweithrediad llwyddiannus gan y tîm SLT yn dangos gwerth cofleidio arloesedd a chwilio bob amser am opsiynau therapi newydd.
Drwy gyfuno arbenigedd, dewis cleifion yn ofalus ac asesiad cadarn, ochr yn ochr â chefnogaeth gan y bwrdd iechyd i ariannu'r offer, bydd PES bellach yn cael ei gynnig i gleifion addas sydd â symptomau dysffagia niwrogenig newydd, mewn lleoliadau cleifion mewnol yn Ysbyty Athrofaol Cymru ac Ysbyty Athrofaol Llandochau.

Mae'r tîm yn gobeithio y bydd straeon cleifion fel un Glodi yn parhau i lywio datblygiad gwasanaethau a chyfrannu at y sylfaen dystiolaeth gynyddol o amgylch therapïau arloesol.

Gwyliwch stori Glodi