Dathlu Wythnos y Lluoedd Arfog 2026: Stori Andrea am Wasanaeth, Arweinyddiaeth a Gwydnwch

Fel rhan o Wythnos y Lluoedd Arfog a Diwrnod y Fyddin wrth Gefn 2026, rydym yn tynnu sylw at rai o'r cydweithwyr anhygoel sy'n cydbwyso gyrfaoedd yn y GIG â gwasanaeth yn y Lluoedd Arfog.

Un o'r cydweithwyr hynny yw Andrea, Arweinydd Clinigol yn theatrau llawdriniaeth Ysbyty Athrofaol Cymru.

Mae Andrea yn ymdrin â thriniaethau ar draws obstetreg, gynaecoleg, llawdriniaeth gyffredinol, ENT a llawdriniaeth robotig, tra hefyd yn helpu i hyfforddi a chefnogi myfyrwyr ac aelodau staff newydd. Ochr yn ochr â'i rôl yn y GIG, mae hi'n gwasanaethu fel Ymarferydd Amlawdriniaethol a Hyfforddwr mewn Gofal Anafiadau Brwydro Trawmatig o fewn y Fyddin wrth Gefn.

I Andrea, mae'r ddwy rôl yn brysur, yn werth chweil ac yn llawn cyfleoedd i ddysgu.

"Mae diwrnod nodweddiadol yn brysur iawn yn y ddau faes," meddai hi. "Yng Nghaerdydd a'r Fro, rwy'n delio ag ystod eang o achosion, yn cefnogi fy nhîm ac weithiau'n rheoli'r adran. Rwyf hefyd yn athro cymwys, felly rwy'n treulio llawer o amser yn helpu myfyrwyr a staff newydd i ddatblygu eu sgiliau clinigol."

Un o'r pethau y mae Andrea yn ei fwynhau fwyaf am fod yn filwr wrth gefn yw'r cyfle i ddysgu sgiliau newydd a chwrdd â phobl o gefndiroedd amrywiol.

"Rwy'n cael mynychu llawer o gyrsiau ac ymarferion a chwrdd â phobl o bob cwr o'r byd. Rwyf hefyd yn falch o fod yn eiriolwr dros y Gymraeg yn y ddau faes."

Dros y blynyddoedd, mae ei gwasanaeth milwrol wedi mynd â hi ar rai profiadau bythgofiadwy, gan gynnwys deifio, ymarferion hofrennydd a hyfforddiant antur ledled y byd.

Un atgof arbennig yw profiad Andrea o gynnal yn glinigol y bwrdd sgrwb cyntaf yn Affganistan.

"Dysgais sut i helpu i roi tyliniad agored ar y frest yn ystod ataliad ar y galon."

Dywed Andrea fod ei hamser yn y Fyddin wrth Gefn wedi helpu i lunio pwy ydyw hi yn broffesiynol ac yn bersonol, yn enwedig yn dilyn ei phrofiad ei hun gyda salwch.

"Rwy'n credu bod fy amser yn y fyddin wrth gefn wedi rhoi'r gwydnwch i mi fwrw ymlaen â bywyd yn enwedig ar ôl cael diagnosis o ganser y fron. Fy ethos milwrol a’m gyrrodd ymlaen i wella.”

Mae'r sgiliau y mae'n eu datblygu trwy hyfforddiant milwrol, gan gynnwys gwaith tîm, arweinyddiaeth a chadw'n ddigynnwrf o dan bwysau, i gyd yn bethau y mae'n eu dwyn yn ôl i'w rôl yn y GIG.

Er bod llawer o gydweithwyr wedi’u cyfareddu gan ei phrofiadau, mae Andrea yn dweud bod un peth sy’n aml yn eu synnu fwyaf.

"Mae fy nghydweithwyr yn ei chael hi'n rhyfedd iawn fy mod i'n gwybod sut i amddiffyn fy hun a chleifion!"

Nid yw cydbwyso dau yrfa heriol bob amser yn hawdd, ond mae Andrea yn dweud bod cael cefnogaeth gan bobl o'ch cwmpas yn bwysig iawn.

"Mae'n rhaid i chi gael cefnogaeth deuluol dda a thîm gwaith ymroddedig i helpu os oes rhaid i chi fynd ar leoliad."

I unrhyw un sy'n gweithio yn y GIG sy'n ystyried ymuno â'r Fyddin wrth Gefn, byddai Andrea yn eu hannog i fanteisio ar y cyfle.

“Mae bod yn y Fyddin wrth Gefn yn rhoi profiad bywyd a chyfleoedd addysgol anhygoel i chi a dyna fyddwn i’n dweud wrth fy nghydweithwyr.”

Wrth i ni nodi Wythnos y Lluoedd Arfog, mae Andrea yn credu ei bod hi'n bwysig cydnabod cyfraniad personél sy'n gwasanaethu, milwyr wrth gefn, cyn-filwyr a theuluoedd milwrol.

"Dw i'n meddwl ei bod hi'n bwysig dathlu'r lluoedd, gan eu bod nhw'n gorfod mynd i leoedd peryglus heb ddewis."

Mae hi hefyd yn gobeithio bod pobl yn deall bod milwyr wrth gefn yn dod â’r gwersi gwerthfawr a ddysgwyd o brofiadau sydd yn aml yn heriol iawn, yn ôl i'w rolau bob dydd yn y GIG.

“Rwyf hefyd yn credu ei bod hi’n bwysig deall rhai o’r pethau trawmatig rydyn ni’n delio â nhw, a phan rydyn ni i ffwrdd, rydyn ni’n dysgu pethau er budd y GIG.”

Wrth edrych yn ôl ar ei gyrfa hyd yn hyn, mae Andrea yn dweud bod dwy foment yn aros yn y cof uwchlaw'r lleill i gyd.

"Cael fy medal taith weithredol yng Nghadeirlan Birmingham o flaen fy ngŵr a'm plant. Hefyd pasio fy ngradd a chael mam yno i’m gweld yn fy nghap a’m gŵn. Fi oedd yr aelod cyntaf o'r teulu i fynd i'r brifysgol.”

Yr Wythnos Lluoedd Arfog hon, hoffem ddiolch i Andrea a holl aelodau ein cymuned Lluoedd Arfog am yr ymroddiad, y profiad a'r ymrwymiad maen nhw'n eu cyflwyno i'w rolau bob dydd.

Mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a'r Fro wedi ymrwymo i ddiwallu anghenion cymuned y lluoedd arfog ac yn falch o fod yn rhan o Gyfamod y Lluoedd Arfog.