Dan Sylw - Nicola Morley

09 Hydref 2025

Y mis hwn rydym yn falch o roi sylw i Ymarferydd yr Adran Llawdriniaethau (ODP) Anesthetig , Nicola Morley, sydd wedi gweithio mewn Theatrau yn Ysbyty Athrofaol Cymru ers cymhwyso yn 2017.

Dechreuodd Nicola ei gyrfa yn YAC gyda'r bwriad o gael blwyddyn o brofiad a symud ymlaen. “Ond rydw i wedi caru pob munud felly dydw i erioed wedi gadael,” meddai hi. “Rwyf wir wrth fy modd yn gweithio yma.”

“Mae’r gwaith yn heriol. Mae'r cleifion yn gleifion cymhleth iawn ac mae'r amgylchedd yn llawn straen. Fodd bynnag, mae'r tîm eu hunain yn ffantastig. Maen nhw'n gweithio'n galed, maen nhw wir yn gofalu am y cleifion, ac maen nhw'n gofalu am ei gilydd.”

Mae ei rôl fel Anesthetydd ODP yn hanfodol bwysig ar gyfer profiad a lles cleifion sy'n cael llawdriniaeth, ond mae hi'n ei ddisgrifio fel y "proffesiwn anhysbys yn y GIG".

Boed mewn Theatrau neu wrth ymateb i alwadau trawma yn yr Uned Achosion Brys, mae'r Anesthetydd OPD yn cynorthwyo'r Anesthetydd yn agos. 'Mae'n sefyllfa debyg i Sherlock Holmes a Dr Watson,' meddai Nicola gan gellwair. Er bod yr Anesthetydd yn canolbwyntio ar dasgau penodol, mae'r ODP yn cadw llygad ar gyflwr cyffredinol y claf a'r amgylchedd.

I Nicola, y rhan fwyaf gwerth chweil o'r rôl yw'r rhyngweithio â chleifion. “Ni yw’r person cyntaf maen nhw’n ei weld pan maen nhw’n cyrraedd, yr olaf cyn iddyn nhw fynd i gysgu, a’r cyntaf pan maen nhw’n deffro. Rydyn ni yno o'r dechrau i'r diwedd. Dim ond ar ôl iddyn nhw wella’n ddiogel y byddwn ni’n gadael.”

Gan ei bod hi wedi bod yn glaf ei hun, mae gan Nicola empathi at ba mor frawychus y gall llawdriniaeth fod. “Mae'n frawychus dod i'r theatr. Fel yr ODP, chi yw'r person a all naill ai wneud neu dorri'r profiad hwnnw, yn aml heb hyd yn oed sylweddoli hynny.”

Wrth astudio am radd wahanol yn Plymouth, aeth Nicola yn sâl iawn a chafodd sawl llawdriniaeth. “Doeddwn i erioed wedi clywed am ODP o’r blaen. Ond daeth un i'm gweld i tra roeddwn i'n aros am lawdriniaeth, yn union fel rwy'n ei wneud nawr. Roedd e’n hyfryd ac fe wnaeth i mi deimlo cymaint yn fwy tawel fy meddwl.”

Y profiad hwn a'i hysbrydolodd i ddod yn ODP ei hun. “Roedd bron fel ffordd o roi’n ôl a dweud diolch. O ran triniaeth, mae'r hyn rwy'n ei wneud yn eithaf cyfyngedig, ond o ran sut mae pobl yn teimlo am eu profiad, rwy'n credu y gallwn gael effaith enfawr. Mae hynny’n fraint go iawn.”

Mae diwrnod nodweddiadol yn dechrau gyda gwirio'r peiriannau anesthetig, paratoi'r ystafell a sicrhau bod y cyffuriau rheoledig yn barod ar gyfer yr Anesthetydd. Mae'r tîm yn cyfarfod i adolygu rhestr y dydd gan nodi unrhyw alergeddau neu ystyriaethau arbennig a allai fod gan glaf.

Yna mae Nicola yn trafod y cynllun gyda'r Anesthetydd, yn cyfarch y claf, yn ateb eu cwestiynau, ac yn mynd â nhw i'r ystafell Anesthetig.

"Rydym yn monitro bod y claf yn cysgu'n llwyr, heb fod mewn unrhyw boen, ac yn ddiogel yn ffisiolegol. Unwaith y bydd y llawdriniaeth wedi gorffen, rydym yn deffro'r claf, yn sicrhau eu bod yn gwbl effro ac yn eu cludo i'r Adran Adferiad. Yna rydym yn gwneud y broses eto ar gyfer y claf nesaf.

Yn ogystal â mwynhau rhyngweithio â chleifion, mae Nicola hefyd yn cael boddhad mewn addysgu. Ym mis Mehefin cafodd ei chydnabod yn y Gwobrau Addysg Ymarfer y pleidleisiwyd drostynt gan fyfyrwyr Prifysgol Caerdydd.

“Cefais fy nysgu bob amser i drin unrhyw un fel pe baent yn deulu. Ac rwy'n ceisio dysgu'r myfyrwyr i fod o'r un meddwl. Os gallaf eu helpu i fod yr ymarferwyr gorau y gallant fod - rhag ofn y bydd gofyn iddynt ofalu am aelod o’m teulu i ryw ddydd - yna dyna beth rydw i eisiau ei wneud.”

Mae pobl yn ganolog i bopeth a wnawn. Mae’r rhai sy’n gweithio ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r Fro yn gwneud gwahaniaeth i fywydau pobl bob dydd.

Bob mis, bydd yr ymgyrch Dan Sylw yn taflu goleuni ar y gwahanol bobl sy’n rhan o BIPCAF; o’r rhai sy’n cefnogi y tu ôl i’r llenni, i’r rhai y gwnaeth eu hangerdd eu harwain at weithio yn eu rôl.

Fel sefydliad gyda dros 17,000 o gydweithwyr, bydd yr ymgyrch yn tynnu sylw at yr amrywiaeth o rolau, timau ac unigolion ar draws y bwrdd iechyd. Gall gweithio yn y GIG newid bywydau, i gydweithwyr ac i’r cleifion y maent yn eu helpu.