Cyn Arwr Iechyd yn cael ei gydnabod yn rhestr Anrhydeddau Pen-blwydd y Brenin eleni

Mae'r Athro Stephen Jolles, Imiwnolegydd Clinigol Ymgynghorol yn Ysbyty Athrofaol Cymru ac Athro Anrhydeddus ym Mhrifysgol Caerdydd, wedi derbyn OBE yn Anrhydeddau Pen-blwydd y Brenin eleni, i gydnabod ei wasanaethau i Imiwnoleg a Chlefydau Prin.

Mae'r Athro Jolles, a gafodd ei gydnabod yn flaenorol fel Arwr Iechyd BIP Caerdydd a'r Fro ym mis Mawrth 2025, yn arwain Canolfan Diffyg Imiwnedd Cymru ac mae'n gyd-sylfaenydd y clinig SWAN arloesol. Mae'r clinig "Syndrom Heb Enw" yn cefnogi oedolion a phlant â chyflyrau genetig heb eu diagnosio sy'n aml yn dangos symptomau lluosog, cymhleth. Gyda'r nod o ddod o hyd i ddiagnosis unedig, mae'r clinig yn darparu gofal cyfannol a, lle bo ar gael, cynllun triniaeth wedi'i dargedu.

Ymhlith llawer o brosiectau, datblygodd yr Athro Jolles y rhaglen sgrinio genedlaethol gyntaf ar gyfer diffyg gwrthgyrff ledled Cymru. Drwy fesur lefelau protein yn y gwaed drwy brawf globulin, sy'n aml yn cael ei gynnwys fel rhan o brofion gweithrediad yr afu arferol, mae'r fenter yn helpu i nodi diffygion cyn gynted â phosibl, cyn y gallant arwain at haint a salwch difrifol.

Mae'r dull sgrinio fforddiadwy hwn bellach yn cael ei fabwysiadu ledled y byd. Yn ogystal â'i bwrpas gwreiddiol, mae hefyd wedi helpu i wella gofal i gleifion â sgitsoffrenia drwy dynnu sylw at y ffaith y gall clozapine, triniaeth a ddefnyddir yn gyffredin ar gyfer y cyflwr, arwain at ddiffyg gwrthgyrff a gafwyd mewn rhai cleifion. Mae hyn wedi cefnogi lefelau diogelwch gwell ymhlith cleifion ac wedi galluogi dulliau triniaeth mwy penodol lle bo angen.

Mewn cydweithrediad ag Uned Trawsblaniadau Newcastle, mae'r Athro Jolles hefyd wedi sefydlu clinigau trawsblannu mêr esgyrn yn llwyddiannus ar gyfer plant ac oedolion â diffyg imiwnedd. Mae hyn wedi helpu i sicrhau bod yr opsiwn triniaeth iachaol posibl hwn ar gael i bob claf cymwys yng Nghymru.

Wrth fyfyrio ar dderbyn ei OBE, dywedodd yr Athro Jolles:

“Nid i mi yn unig y mae’r wobr hon ond i’r Tîm Imiwnoleg gwych cyfan a’r cleifion niferus sydd wedi helpu gyda’n hymchwil. Yn aml, mae cleifion â diffyg imiwnedd a chlefyd prin yn treulio amser hir ac anodd iawn cyn iddynt gael diagnosis a'r driniaeth gywir. Rydym yn ymrwymedig i fyrhau'r daith honno.

“Mae’n anrhydedd mawr i mi gael y wobr hon a hoffwn ddiolch i’m holl gydweithwyr yng Nghymru ac o gwmpas y byd sydd wedi helpu a chefnogi ein cleifion. Mae’r clefydau hyn, efallai’n fwy nag unrhyw rai eraill, yn gofyn am gydweithio – cydweithio byd-eang yn aml – ar gyfer y diagnosis a’r driniaeth orau posibl.”