"Achubodd llawfeddyg fywyd fy mab"

20 Ebrill 2026

Mae teulu wedi canmol llawfeddyg ymgynghorol am y llawdriniaeth a achubodd fywyd eu mab Jack, sydd yn ei arddegau, a'r gofal parhaus a roddwyd iddo.
Doedd Jack ddim yn dda, wedi'i lorio gan bendics wedi byrstio – ond cododd cymhlethdodau pellach, a daeth yn amlwg yn gyflym fod ei fywyd yn y fantol os na chymerwyd camau brys.

Manylodd mam Jack, Lisa, ar yr hyn a ddigwyddodd yn ystod y profiad erchyll: “Ym mis Medi 2024, trosglwyddwyd fy mab o'n hysbyty lleol ar ôl llawdriniaeth i dynnu pendics wedi byrstio. Enny oedd y meddyg ymgynghorol a achubodd fywyd fy mab.”

Roedd Jack yn aros yn Ysbyty Tywysoges Cymru ym Mhen-y-bont ar Ogwr i ddechrau. Roedd yn sâl iawn ac angen ymyrraeth lawfeddygol, gan fod ei gyflwr yn dirywio'n gyflym. Yn fuan wedi hynny, cafodd ei daro'n wael iawn gyda sepsis – ac wedi hynny cafodd ei dderbyn i'r uned gofal dwys yn Ysbyty Arch Noa i Blant Cymru yng Nghaerdydd. 

Llawfeddyg Ymgynghorol, Eniola 'Enny' Folaranmi

Yn ystod ei arhosiad yno, cafodd ei roi mewn coma anwythol ac ar system cynnal bywyd i ymladd yn erbyn yr haint angheuol.

Disgrifiodd Lisa'r sefyllfa o ran cymhlethdodau ei mab: “Cynhaliodd Enny ail lawdriniaeth i gael gwared ar weddill y pendics ond darganfyddodd abdomen yn llawn haint, carthion, tocsinau a chrawn.” 
Ar ôl yr ail lawdriniaeth, dechreuodd pethau edrych yn fwy gobeithiol i Jack ond, serch hynny, roedd taith hir o'i flaen i wella.

“Bu ei adferiad yn hir; roedd yn ôl ar Ward y Dylluan tan 15 Hydref ond cafodd ei ail-dderbyn i'r ysbyty ar 23 Hydref gydag emboleddau ysgyfeiniol.”

Yna arhosodd yn yr ysbyty tan 11 Tachwedd 2024, ac ar ôl cael ei ryddhau cafodd driniaeth gartref gan y tîm clwyfau.

Yna, disgrifiodd sut y gofalodd Enny am Jack, a'r effaith enfawr a gafodd hyn ar brofiad y teulu.

“Daeth Mr Folaranmi i weld sut oedd pethau'n ddyddiol, ac roedd mor bwyllog yn ystod amser mwyaf brawychus ein bywydau. Ni fyddai fy mab yma heddiw oni bai am y gwaith anhygoel a wnaeth gyda'r llawdriniaeth. Mae cymaint mwy y gallaf ei ddweud amdano, ac roedd yn haeddu'r gydnabyddiaeth o fod yn archarwr.”

Ymddangosodd Enny ym mhennod 3 o gyfres deledu Saving Lives y BBC, a oedd yn tynnu sylw at ei waith yn Ysbyty Arch Noa i Blant Cymru yng Nghaerdydd.
Gallwch wylio'r rhaglen ar iPlayer: https://www.bbc.co.uk/iplayer/episodes/m00226zn/saving-lives-in-cardiff

Jack Demock